Het antwoord van de minister

[Madeleine]

Mijn eerste idee bij de antwoorden van de minister.
(zonder redigeren achteraf, dus als ik onduidelijk ben mijn excuus).

1.
2. Trend lijkt mij duidelijk,
Wat de problematiek inzichtelijk zou maken is een correlatie met de wachttijden.
<benodigd cijfers 2014..heden>
Stijging is zeker wel duidelijk...

3. " capaciteit uitgebreid" is geen concreet antwoord.
<Wat zijn de aantallen FTE per discipline + ondersteuning>
Overleg VWS + partijen transgenderzorg.
<Als er overleg is, zijn er dus ook verslagen en rapportages over wachttijden, zijn de verslagen openbaar?>
4. Geen antwoorden op sub A. en C.
5. De NZa valt onder het toezicht van VWS en daarmee onder de verantwoordelijkheid
van de minister.
"Ik verwacht" spreekt geen enkele ambitie uit, zijn er concrete afspraken gemaakt door VWS met
de NZa om die "verwachting" te managen tot concreet beleid?
<Bonusvraag: welke afspraken heeft de NZa hierover gemaakt met de verzekeraars>
6. Geen tekorten want genoeg psychiaters, in hoeverre is dit relevant?
In de kantlijn wordt wel gesproken meer GZ en klinisch psychologen zonder melding dat
deze belangrijk zijn in het traject, terwijl juist hier een pijnpunt zit...
7. Goed antwoord, foute vraag?
Wat zijn de concrete plannen om deze spreiding te realiseren?

[Madeleine]

Ja Diederique. Je hebt gelijk. Het heeft onze aandacht, als ik dat zo mag uitdrukken. Het is echter geen sinecure om mensen en organisaties die het vudzu-beginsel aanhangen te bewegen tot vruchtbare samenwerking zonder daaraan medeplichtig te worden gemaakt.
Met andere woorden, het wordt tijd dat we van de Vereniging T-Nederland een echte levende vereniging maken. We missen nog een paar elementaire dingetjes. Tijd bijvoorbeeld.

Of een take-over Maar dan heb je een groep mensen nodig om via de ledenvergaderingen Vudzu's de juiste kant op te sturen....

[Isabelle]

1
Bent u bekend met het artikel “Noodkreet transgenders: wachtlijst genderpoli veel te lang”?

1
Ja.

 
2
Klopt het dat de afgelopen jaren het aantal aanmeldingen gestegen is? Kunt u de cijfers van het aantal aanmeldingen in Nederland over de afgelopen 10 jaar naar de Kamer sturen en daarbij aangeven hoe de wachttijden zijn ontwikkeld? Indien u niet in het bezit van deze cijfers bent, bent u bereid dit te onderzoeken?  

2
Ik begrijp van de zorgaanbieders dat het aantal aanmeldingen elk jaar toeneemt. Ik heb naar aanleiding van uw vraag informatie opgevraagd bij het VUmc, het LUMC en het UMCG. De informatie die ik heb ontvangen treft u aan in de bijlage bij deze brief.

-Deze informatie is incompleet, er zijn onafhankelijken die in populariteit toenemen, niet alleen door de andere aanpak en visie(dingen als het groen licht principe saneren omdat het tegen de integriteit van de patiënt in gaat), maar ook door de wachttijden bij de grote gender centra . Waarom niet een all- inclusive weergave met ook de Vaart, PII enzovoort erbij. Ik vind het spijtig dat altijd maar de grote gender centra als voorbeeld worden genomen alsof dat de manier is hoe het hoort in Nederland en daar binnen de problemen opgelost moeten worden. Het antwoord van de minister is er een van bevestiging van de norm ( de visie en cijfers van grote gender centra bepalen in Nederland vaak het beleid) terwijl de oplossing misschien ligt in een andere hoek, juist het afstappen van een eerder aangehouden norm.

3
Ontvangt u ook de signalen dat de lange wachtlijsten niet alleen voor de nieuwe instromers nare consequenties kan hebben, maar dat dit ook drukt op de zorg voor mensen die al in het behandeltraject zitten? Zo ja, hoe zorgen we ervoor dat goede zorg, tijdig, beschikbaar blijft? Zo nee, bent u bereid hier nader onderzoek naar te doen?

3
Het aantal aanmeldingen stijgt. Ik vind dat aanbieders en zorgverzekeraars hard moeten werken aan spreiding van deze zorg, het opschalen van ketenbehandeling en het werven van personeel. Hiermee kunnen de wachtlijsten worden teruggedrongen. Het VUmc heeft mij –na navraag- laten weten de afgelopen jaren de capaciteit van het centrum voor genderdysforie uitgebreid te hebben.
De behandelketen transgenderzorg kent diverse stappen, daarom moet onderscheid gemaakt worden in ‘wachttijden’ per behandelstap: aan de voorkant en tijdens het traject. Juist vanwege het ingrijpende karakter en de onomkeerbaarheid van onderdelen van het behandeltraject is soms bedenktijd verstandig en nodig tussen de stappen. De mate waarin verschilt per persoon. De patiënten- en belangenorganisaties geven aan dat men het behandeltraject te lang vindt duren en men pleit ook voor meer flexibilisering van de zorg waarbij het zorgtraject nog beter wordt toegesneden op het individu. Ik begrijp dat wachttijden voor patiënten belastend kunnen zijn.
Om goed in beeld te krijgen aan welke eisen het zorgpad moet voldoen wordt er met alle partijen gewerkt aan een kwaliteitsstandaard voor de somatische transgenderzorg. Wachttijden aan het begin en tijdens de behandeling zijn daarbij een belangrijk onderdeel. Patiënten- en belangenorganisaties zijn ook bij het opstellen van de zorgstandaard betrokken. VWS organiseert twee maal per jaar
een overleg met de belangrijkste partijen in de transgenderzorg. In dit overleg staat het thema wachtlijsten en wachttijden op de agenda alsmede de vraag wat er voor nodig is om goede zorg aan transgenders toegankelijk te houden.

-Pure aanname, waar haalt de minister het idee vandaan dat wachttijden bij het proces horen ? Zijn er onderzoeken die laten zien dat veel mensen in de wachttijden terugkomen op hun beslissing tot aanmelding bij een gender gerelateerd traject of laten onderzoeken de effectiviteit van wachttijden zien ? Het klinkt alsof het probleem van wachttijden hier heel mooi wordt onderkend op basis van het idee van wachten en nadenken over je beslissing is goed > zonder onderzoek of referentie naar ervaringen. Het idee is belangrijker dan de effectiviteit van het toepassen van het idee.
Er klinkt een ondertoon van de meesten weten niet waaraan ze beginnen, zijn verward en hebben meer tijd nodig om te over denken.

-Over de wachttijden tussen afspraken bij het VU : Ik heb bij de PII minimale wachttijden gehad en daarnaast een veel intensiever traject > Elke week in een periode van ongeveer 3,5 maand een afspraak met de psycholoog, wat de psycholoog en het nadenken over wat er besproken werd een bijna verplicht en actief deel van mijn leven maakte.
Ik weet zelf niet wat het beste is, maar zoals ik hierboven deed > een intensiever korter traject zonder veel tijd tussen afspraken is ook makkelijk te beargumenteren. Ik mis afweging, variatie in kijken naar de opzet van een traject. Ik zie vooral het idee van het VU :wachttijden zijn best goed om bedenk tijd, terug in haar antwoord.



4
Deelt u de mening dat de te lange wachttijden mensen ertoe kunnen verleiden om online alvast de hormonen in huis te halen? Deelt u de mening dat dit onwenselijk is en serieuze gezondheidsrisico’s met zich mee kan brengen? Indien u deze meningen deelt, kunt u aangeven welke oplossing u ziet voor het tegengaan van deze ‘last resort’ acties?

4
Medisch specialistische kennis en ervaring zijn mijns inziens onontbeerlijk bij de keuze van zogenaamde cross sex-hormonen en bij de begeleiding van het toepassen ervan. Het effect ervan is ingrijpend en sommige mensen hebben een verhoogd risico op complicaties. Ook de patiënten- en belangenorganisaties raden patiënten met klem af om zelf te gaan experimenteren. Besluiten tot zelfmedicatie zijn bepaald niet zonder risico.

-Oke, dus wat is de mogelijke oplossing waar naar gevraagd werd ?
Maakt het feit dat toegankelijkheid tot deze cross sex-hormonen is toegenomen, niet weg voor een andere inval-hoek voor het kijken naar de zorg ? > De persoon begint aan hormonen als deze dit als oplossing ziet. De persoon is niet tegen te houden wanneer de zinnen gezet zijn, met of zonder toestemming of begeleiding. Meer vrijheid om bijvoorbeeld bloed onderzoek te doen wanneer men aan de hormonen is en meer zelf regulatie accepteren ? Hoewel transgender zijn geen keus is, is het gebruiken van hormonen dat wel. Het is als je het in de Amerikaanse visie bekijkt gewoon een product dat consumenten kunnen gebruiken wanneer je zelf instaat voor de gevolgen (even een praktische benadering van hormoongebruik en zelfbeschikking)
Ik zelf bijvoorbeeld had vooraf aan het voor traject als een jaar voorraad hormonen ingekocht omdat ik niet een jaar zou geen wachten ,onder geen beding. De PII heeft in mijn geval eigen gebruik kunnen voorkomen door de snelle mogelijkheid tot starten van het voor traject.

-Dus, de medische specialistische kennis uit alleen Nederland ? Wat doen andere landen, is daar naar gekeken ? Ik gooi informed consent, verschillende visies op hormoon toediening en verschillende visies over het zelfbeschikkings-recht van de patiënt er snel weer even in.




5
Kunt u aangeven in hoeverre er Treeknormen gelden voor de genderpoli’s, en in hoeverre deze worden overschreden?

5
Voor de genderpoli is geen Treeknorm opgesteld, de genderpoli valt niet onder de Regeling verplichte publicatie wachttijden somatische zorg van de NZa (NR/CU-262). Dat neemt niet weg dat de NZa de aanbieders al in 2014 heeft laten weten dat zij hun wachttijden moeten publiceren. Dat gebeurt inmiddels ook. De NZa heeft in 2014 ook bekend gemaakt, naar aanleiding van haar onderzoek naar transgenderzorg, dat zorgverzekeraars de wachttijden moeten monitoren en hier tijdig op moeten reageren. De NZa heeft partijen daar expliciet op gewezen. Ik vind meer spreiding van transgenderzorg van belang en ik verwacht van zorgaanbieders dat zij hun inspanningen op dat punt zullen intensiveren. Ik verwacht van verzekeraars dat zij initiatief nemen als het gaat om inkoop van zorg. Ik verwacht van de NZa dat zij toetst op de zorgplicht en handhaaft als dat aan de orde is. Zie ook mijn antwoord op vraag 3 en 7.

-Wat als de zorg aanbieders niet aan de verwachtingen voldoen ?
Wel treeknormen invoeren ?


6
Kunt u aangeven in hoeverre er een tekort is aan specialisten om genderteams aan te vullen? Indien u dit tekort signaleert, kunt u aangeven welke mogelijkheden u ziet om dit tekort weg te werken?

6
Gelet op het advies uit 2016 van het Capaciteitsorgaan aangaande het aantal op te leiden medisch specialisten zijn mij geen tekorten bekend als het gaat om disciplines die betrokken zijn bij de zorg aan transgenders, zoals psychiaters, chirurgen, plastisch chirurgen, kinderartsen, urologen en endocrinologen. Wel heeft het capaciteitsorgaan geadviseerd meer GZ-psychologen en klinisch psychologen op te leiden. Dat betekent overigens niet dat er op regionaal niveau geen tekorten zouden kunnen bestaan. Het LUMC/Curium maakt er melding van dat het niet gelukt is om de vacature voor een kinderpsychiater in het genderteam te vervullen. Zie ook mijn antwoord op vraag 3 en 7.

-Ja we hebben geen tekorten, maar wel een tekort aan GZ-psychologen >welke het grootste deel van het traject begeleiden en het meest intensief met de trangender bezig zijn omdat zij de enige zijn die trangenders mogen behandelen op psychologisch vlak en toestemming voor hormoon gebruik (De oplossing van het probleem) kunnen geven.
De wachttijden van het voor traject (de diagnose) zijn het grootst van allemaal. Om dan je zin te beginnen met er zijn mij niet veel tekorten bekend, behalve bij het geen dat het meest onder druk staat is wel lekker ontwijkend. Ik hoor weinig noodzaak, meer een toon van het valt allemaal mee.



7
In hoeverre deelt u de mening dat het wenselijk is een landelijk netwerk te realiseren waardoor transgenders op verschillende plekken in het land terecht kunnen?

7
Ik vind het wenselijk dat de zorg voor transgenders beter gespreid wordt binnen Nederland. Ik wijs er daarbij wel op dat transgenderzorg ketenzorg is en patiënten gebaat zijn bij een multidisciplinair, gecoördineerd en afgestemd zorgproces waarbij meerdere specialismen zijn betrokken. In het belang van kwaliteit en afstemming binnen een zorgketen, past het “los” contracteren van individuele specialisten of aanbieders niet zomaar. Zie ook mijn antwoord op vraag 6.

Trangender ketenzorg is en blijft dus ?
Hoezo het vasthouden aan de noodzaak van ketenzorg, wanneer dit spreidng van de zorg kan vermoeilijken ?
Ik heb zelf nooit last gehad van het feit dat ik zelf Mag kiezen bij de PII.
Ik kreeg in mijn geval de keuze zelf iets te gaan zoeken, maar er waren ook ziekenhuizen en specialisten waarmee ze veel samenwerkten ( aka endocrinologen bij het Haga ziekenhuis bijvoorbeeld)
Ketenzorg in de minister haar definitie , is het geen wat de keuze vrijheid van de patiënt laat afnemen.
De definitie van ketenzorg geeft een heel wat breder plaatje en meer ruimte voor interpretatie dan door de minister wordt gesuggereerd.
Het is het afstemmen van de zorg op de wensen en klachten van de patiënt> de specifieke situatie van de patiënt zelf. Het feit dat een multidisciplinair zorg proces nodig is, vind ik een aanname. Waar komt het idee vandaan dat een afgestemd en gecoördineerd zorg proces betekend dat alles voor de patiënt afgestemd en gecoördineerd moet worden?
Schiet je niet het doel van ketenzorg voorbij ?. Suggereer je niet een bepaald idee van ik weet beter wat goed is voor de patiënt dan de patiënt zelf ?

De enige reden waarom het handig en gewenst kan zijn dat ketenzorg bestaat is omdat zorg verzekeraars nogal moeilijk kunnen doen wanneer iemand zelf op zoek gaat naar zorg en vergoedingen opvraagt bij de zorgverzekering.
Geprivatiseerde zorg FTW (not)

Het feit dat de minister niet op alle vragen (Echt ) antwoord geeft laat ik ter zijde.

* ik heb een bug dat deel 3 geheel onderstreept is zonder dat ik de /u code bij de de vraag en antwoorden heb gebruikt.

[Emma]

...

...

Dank jullie wel voor je uitvoerige antwoord! Dat zijn de dingen waar we naar op zoek zijn.

* ik heb een bug dat deel 3 geheel onderstreept is zonder dat ik de /u code bij de de vraag en antwoorden heb gebruikt.

Er ontbrak een [/u] aan het einde van je antwoord op 2. Heb het gecorrigeerd.