De zwarte kant van stigma

[Jessah]

Onlangs werd mij gevraagt een stukje tekst te schrijven over het onderwerp 'stigma'.
Graag deel ik dat hier ook op dit forum:

In onze samenleving is en wordt er veel gekleurd. We zien het niet alleen in de seizoenen van de natuur terug. Ook in ons mensen.
Wij geven kleur in ons mens-zijn.
In 'wat we doen' in 'wie we zijn voor de ander' maar ook voor 'onszelf' en ik denk ook in 'wat' we zijn.
Op ons werk zijn we bijvoorbeeld collega, alg. medewerker maar misschien ook wel 'de teamplayer' of 'de vrolijke noot'.
Maar wat als dit alles een soort van verstopt ligt onder een bedekking?
De bedekking van -stigma- en de vooroordelen daar rondom heen.
Wat wanneer je je gestigmatiseerd voelt omdat je op psychisch of psychosociaal vlak niet gezien of gehoord weet zoals je eigenlijk werkelijk bent? Soms met zulke nadelige gevolgen dat je je getekend voelt.
Wat wanneer jouw 'kleur' (lees: talenten) niet erkent worden omdat je overbodig lijkt te zijn?
Of: wanneer je anders bent qua geaardheid?
Mensen kunnen heel snel met een vooroordeel (stigma) klaarstaan of vandaaruit naar je kijken. Misschien ervaar je dat zelf ook wel. Mogelijk ben je zelf ook getekend door een stigma in je leven.

Een voorbeeld: 'Een kunstenaar die schildert is steeds opzoek naar nieuwe kleuren voor het maken van een mooi schilderij. Op het verfpalet liggen de basiskleuren waar vanuit hij door deze te mengen met elkaar nieuwe kleuren ontstaan.
Wij kunnen als maatschappij niet maken om tegen een ander zeggen:
Jij hoort er niet bij omdat...
Die ander geeft namelijk net als ons kleur aan deze maatschappij.
Stel dat die kunstenaar, die bezig is aan zijn schilderij, zijn klodders verf met basiskleuren op zijn palet één voor één erop legt en bij één ervan denkt: die doe ik liever niet op mijn palet want ik vind die niet mooi voor mijn schilderij. Dan kan hij vele andere kleuren ook niet maken omdat hij die ene basiskleur mist. Zo zeggen wij toch niet tegen de ander:
Ik kan niks met jouw als mens want jij hebt een moeite...'

Een persoonlijk voorbeeld:
Zelf worstel ik met mijn identiteit.
Uit ervaring zeg ik dan ook: mensen kunnen een stigma op mij plakken omdat ik transgender ben.
Ze kunnen me zien als enkel dat,
me negeren omdat ik worstel met iets wat moeilijk te accepteren is voor een ander in de maatschappij.
Maar ik ben toch niet alleen transgender? Ik ben toch mens,
een persoon, met een karakter,
talenten en waarmee toch valt te communiceren? Wat ik hiermee wil zeggen: Kijk dus niet enkel en alleen naar -wat- iemand is. Want een persoon bestaat meer dan enkel uit in dit geval een identiteit.
Wanneer we dat (gaan) zien bij de ander, dan zien we dat we vanuit onze identiteit kleur (gaan) geven. Iedereen!
Natuurlijk: je kunt niet met iedereen op een gelijke manier door één deur en dat hoeft ook niet. Maar respect naar- en acceptatie van elkaar maakt wel dat je altijd door dezelfde deur heen kunt gaan met die ander.